How-to Guide
คู่มือเลือก Solenoid Valve ฉบับสมบูรณ์: ครอบคลุมทุกปัจจัยตั้งแต่ชนิดสารไปจนถึง IP Rating
Complete Solenoid Valve Selection Guide: From Fluid Type to IP Rating
โดย Vows Craft Team
เมษายน 2569
อ่านประมาณ 7 นาที
อัปเดตล่าสุด: เมษายน 2569
ทำไมการเลือก Solenoid Valve ถึงสำคัญ?
เลือกผิดแค่ครั้งเดียว | วาล์วรั่ว Seal ละลาย หรือระบบหยุดทำงานกลางดึก
One wrong choice | valve leaks, seals dissolve, or the system shuts down at midnight.
Solenoid Valve มีให้เลือกหลายร้อยรุ่นจากหลายผู้ผลิต ความแตกต่างของวัสดุ แรงดัน และ Seal เพียงเล็กน้อยอาจทำให้ผลลัพธ์ต่างกันอย่างสิ้นเชิง บทความนี้รวบรวมปัจจัยทุกข้อที่ต้องพิจารณาพร้อมตารางสรุปให้เลือกได้ทันทีครับ
ปัจจัยที่ 1: ชนิดของสาร
นี่คือปัจจัยแรกและสำคัญที่สุด เพราะชนิดของสารกำหนดทุกอย่างตั้งแต่วัสดุ Body ไปจนถึงชนิด Seal ที่ใช้ได้ครับ
- น้ำ (Water): ทั่วไปใช้ Brass + NBR Seal ได้ ถ้าเป็น Drinking Water ต้องเลือก Food-grade SS 316 + EPDM
- น้ำมัน (Oil/Petroleum): Brass + NBR หรือ FKM (Viton) Seal ทนน้ำมันได้ดี
- ลม/แก๊สเฉื่อย (Air/Inert Gas): Brass ทั่วไปรับได้ NBR Seal เพียงพอ
- ไอน้ำ (Steam): ต้องการ SS Body + PTFE Seal และ High-temp Coil เท่านั้น
- กรด/เบสเข้มข้น: PVC หรือ PP Body + PTFE Seal หลีกเลี่ยงโลหะทุกชนิด
- อาหารและเครื่องดื่ม / Pharma: SS 316L + EPDM หรือ PTFE Seal มาตรฐาน FDA/3A
- แก๊สไวไฟ (LPG, NG): ต้องเลือกรุ่นที่ผ่านมาตรฐาน Explosion-proof และ Gas-approved
ปัจจัยที่ 2: วัสดุ Body และ Seal
วัสดุ Body
| วัสดุ |
จุดเด่น |
ข้อจำกัด |
เหมาะกับ |
| Brass (ทองเหลือง) |
ราคาถูก ทนทาน หาง่าย |
ไม่ทนกรด-เบส ไม่เหมาะอาหาร |
น้ำ น้ำมัน ลม แก๊สเฉื่อย |
| SS 304 |
ทนกัดกร่อนดี สะอาด |
ทนคลอไรด์ได้น้อยกว่า SS 316 |
งานสะอาด อาหารทั่วไป |
| SS 316L |
ทนกัดกร่อนสูงสุดในกลุ่ม SS |
ราคาสูงกว่า SS 304 |
Pharma, Chemical, ทะเล |
| PVC |
ทนกรด-เบสได้ดี ราคาถูก |
ทนความร้อนต่ำ แรงดันจำกัด |
กรด-เบสเข้มข้น Water Treatment |
| PP (Polypropylene) |
ทนสารเคมีกว้างกว่า PVC |
ทนความร้อนต่ำ |
สารเคมีกัดกร่อนรุนแรง |
วัสดุ Seal (O-ring)
| Seal Material |
ทนอุณหภูมิ |
เหมาะกับ |
หลีกเลี่ยง |
| NBR (Nitrile) |
-30 ถึง +100°C |
น้ำมัน น้ำ ลม ใช้งานทั่วไป |
Ozone, Ketone, Aromatic |
| EPDM |
-50 ถึง +150°C |
น้ำร้อน Steam (ต่ำ) กรด-เบสอ่อน อาหาร |
น้ำมัน Petroleum |
| FKM (Viton) |
-20 ถึง +200°C |
น้ำมัน สารเคมี อุณหภูมิสูง |
Ketone, Amine, Low-temp |
| PTFE |
-200 ถึง +260°C |
สารเคมีเกือบทุกชนิด Steam |
ไม่ยืดหยุ่น ต้องใช้กับโครงสร้างรองรับ |
| FFKM (Kalrez) |
-20 ถึง +320°C |
สารเคมีรุนแรงมาก งาน Semiconductor |
ราคาแพงมาก |
ปัจจัยที่ 3: แรงดันใช้งาน
ต้องระบุทั้ง Minimum Operating Pressure (MOP) และ Maximum Operating Pressure ก่อนเลือกครับ
-
1
ตรวจสอบ Minimum Operating Pressure
Pilot Operated Valve ต้องการ Differential Pressure ขั้นต่ำ (เช่น 0.5 bar) ถ้าระบบมีแรงดันต่ำหรือเป็น Vacuum >> เลือก Direct Acting เท่านั้น
-
2
ตรวจสอบ Maximum Working Pressure
เลือก Valve ที่มี Pressure Rating สูงกว่าแรงดันสูงสุดของระบบอย่างน้อย 20% เพื่อ Safety Margin
-
3
ระวัง Pressure Surge (Water Hammer)
ระบบที่มีการปิดวาล์วเร็วอาจเกิดแรงดันกระแทกสูงกว่าปกติมาก ต้องเลือก Pressure Rating ที่สูงขึ้นหรือใช้ Slow-close Valve
ปัจจัยที่ 4: Flow Rate และ Cv Value
Cv Value (Flow Coefficient) คือค่าที่บอกว่าวาล์วให้น้ำไหลผ่านได้กี่แกลลอนต่อนาที (GPM) ที่ Differential Pressure 1 psi ยิ่ง Cv สูง ยิ่งให้ Flow ผ่านได้มากครับ
สูตรคำนวณ Cv เบื้องต้น (ของเหลว)
Cv = Q × √(SG / ΔP)
Q = Flow Rate (GPM) / SG = Specific Gravity (น้ำ = 1.0) / ΔP = Differential Pressure (psi)
ตัวอย่าง: ต้องการ Flow 10 GPM ที่ ΔP = 25 psi >> Cv = 10 × √(1/25) = 10 × 0.2 = 2.0
เลือกวาล์วที่มี Cv ≥ 2.0 ครับ
ปัจจัยที่ 5: Voltage และ Duty Cycle
- AC 220V 50Hz: ใช้กับระบบไฟบ้านและโรงงานทั่วไปในไทย
- DC 24V: เหมาะกับระบบที่ต่อ PLC หรือ Controller โดยตรง Response เร็วกว่า AC
- AC 110V / DC 12V: ใช้กับระบบเฉพาะทาง ตรวจสอบ Spec ให้ตรงกับแหล่งจ่ายไฟ
- Continuous Duty Coil: ทำงานได้ตลอด 24 ชั่วโมง เหมาะกับวาล์วที่เปิดค้างนาน
- Intermittent Duty Coil: ทำงานได้เพียง 20-50% ของเวลา ราคาถูกกว่าแต่ต้องระวังอย่าเปิดค้างนานเกินกำหนด
ปัจจัยที่ 6: IP Rating และสภาพแวดล้อม
| IP Rating |
ระดับการป้องกัน |
เหมาะกับ |
| IP54 |
กันฝุ่นบางส่วน กันละอองน้ำ |
ในอาคาร มีความชื้นเล็กน้อย |
| IP65 |
กันฝุ่นสมบูรณ์ กันน้ำพุ่งตรง |
กลางแจ้ง โรงงานที่ล้างน้ำได้ |
| IP67 |
กันฝุ่นสมบูรณ์ จุ่มน้ำได้ชั่วคราว |
พื้นที่เปียกน้ำ ล้างทำความสะอาดบ่อย |
| IP68 |
จุ่มน้ำได้ต่อเนื่อง |
ใต้น้ำ งานชลประทาน |
| ATEX / Ex-proof |
ป้องกันการระเบิดในพื้นที่อันตราย |
พื้นที่มีก๊าซ/ไอระเหยไวไฟ |
ตารางสรุป: สาร >> วัสดุที่เหมาะสม
| ชนิดสาร |
Body |
Seal |
หมายเหตุ |
| น้ำทั่วไป |
Brass |
NBR / EPDM |
ถ้าน้ำร้อนใช้ EPDM |
| น้ำดื่ม / Food |
SS 316L |
EPDM / PTFE |
ต้องผ่าน FDA/3A |
| ลม / N₂ / Ar |
Brass |
NBR |
ทั่วไปใช้ได้ทันที |
| น้ำมันไฮดรอลิก |
Brass / SS |
FKM (Viton) |
ตรวจสอบ Pressure Rating |
| ไอน้ำ (Steam) |
SS 304/316 |
PTFE |
ต้องใช้ High-temp Coil |
| กรดเจือจาง |
PVC / SS 316 |
PTFE / FKM |
ตรวจสอบ Chemical Compatibility |
| เบสเข้มข้น (NaOH) |
PVC / PP |
EPDM / PTFE |
หลีกเลี่ยง Brass และ Aluminum |
| แก๊สไวไฟ (LPG/NG) |
Brass / SS |
NBR / FKM |
ต้องมีใบรับรอง Gas-approved |
| Pharmaceutical |
SS 316L |
PTFE / Kalrez |
ต้องผ่าน USP Class VI |
| น้ำทะเล / Chlorinated |
SS 316L / Titanium |
FKM / PTFE |
SS 304 ไม่ทนคลอไรด์ |
Checklist ก่อนสั่งซื้อทุกครั้ง
- ระบุชนิดและคุณสมบัติสารที่ใช้ (กรด/เบส/ไวไฟ/อุณหภูมิ)
- ระบุแรงดัน Min และ Max ของระบบ
- คำนวณ Cv Value ที่ต้องการจาก Flow Rate
- ระบุ Voltage และ Duty Cycle ที่ต้องการ
- ระบุ IP Rating ตามสภาพแวดล้อมติดตั้ง
- ตรวจสอบมาตรฐานที่จำเป็น เช่น FDA, ATEX, Gas-approved
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถ้าไม่แน่ใจชนิด Seal ควรเลือกอะไร?
แนะนำ PTFE ครับ เพราะทนสารเคมีได้กว้างที่สุด แต่ราคาสูงกว่า NBR ถ้าเป็นน้ำหรือลมธรรมดา NBR เพียงพอและประหยัดกว่ามากครับ
วาล์วที่ใช้กับน้ำได้ ใช้กับ Steam ได้ไหม?
ไม่ได้ครับ Steam มีอุณหภูมิสูงมาก Seal แบบ NBR จะละลายและเสียหายทันที ต้องใช้ SS Body + PTFE Seal + High-temperature Coil โดยเฉพาะครับ
ซื้อวาล์วขนาดใหญ่กว่าที่ต้องการดีกว่าไหม?
ไม่เสมอไปครับ วาล์วที่ใหญ่เกินไปอาจทำให้ Flow Velocity ต่ำเกิน ของเหลวตกตะกอนในวาล์วได้ ควรเลือกขนาดที่ Cv ตรงกับความต้องการจริงมากกว่าครับ
Solenoid Valve ใช้กับ Vacuum ได้ไหม?
ได้ครับ แต่ต้องเลือก Direct Acting เท่านั้น เพราะ Pilot Operated Valve ต้องการ Positive Differential Pressure ในการทำงาน และต้องระบุในใบสั่งซื้อว่าเป็น Vacuum Service ครับ
ไม่แน่ใจว่าควรเลือก Solenoid Valve แบบไหน?
ทีม Vows Craft พร้อมให้คำแนะนำ บอกเราถึงชนิดสาร แรงดัน และ Flow Rate
เราจะช่วยเลือกให้ตรงจุดและถูกต้องตั้งแต่ครั้งแรก
ขอรับคำปรึกษาฟรี
ดูสินค้าของเรา
